Лекција 1Што е Forex пазар
Forex (foreign exchange) е глобален пазар каде се менуваат валути. Нема една централна берза: тргувањето се одвива меѓу банки, брокери и институции, 24 часа дневно од понеделник до петок. Цената на една валута е секогаш изразена во друга валута, па затоа се тргува со парови.
- Најголем и најликвиден пазар во светот, со дневен промет од неколку трилиони долари.
- Движењата се водат од каматни стапки, инфлација, раст, политика и очекувања.
- Како шпекулант не ја купуваш физички валутата, туку тргуваш со разликата во цената.
Лекција 2Валутни парови: base и quote
Во парот EUR/USD првата валута (EUR) е base, а втората (USD) е quote. Цената 1.0850 значи дека 1 евро чини 1.0850 долари. Ако купуваш EUR/USD, очекуваш еврото да јакне во однос на доларот: купуваш base, а продаваш quote.
- Major парови: EUR/USD, GBP/USD, USD/JPY, USD/CHF, AUD/USD, USD/CAD, NZD/USD.
- Cross парови не го содржат USD, на пример EUR/GBP или EUR/JPY.
- Купување (long) = очекуваш base да јакне. Продавање (short) = очекуваш base да слабее.
Лекција 3Пип, пипет и вредност на пип
Пип е стандардната најмала мерна единица за движење на цената. Кај повеќето парови тоа е четвртата децимала (0.0001), а кај паровите со јен втората (0.01). Ако EUR/USD се придвижи од 1.0850 на 1.0860, тоа е 10 пипови.
- Пипет е 1/10 од пипот (петта децимала кај повеќето парови).
- За стандарден лот од 100,000 единици и пар со USD како quote, еден пип вреди приближно 10 USD.
- Брокерските платформи ја прикажуваат вредноста на пипот; не ја погодувај.
Лекција 4Лот, спред и провизија
Големината на позицијата се мери во лотови: стандарден лот е 100,000 единици, мини лот 10,000, а микро лот 1,000. Спредот е разликата меѓу цената на купување (ask) и продавање (bid) и е директен трошок на секој трејд.
- Пример: bid 1.0850, ask 1.0852 значи спред од 2 пипа.
- Спредот се шири при вести и кога пазарот е тенок (рано утро, пред отворање на сесии).
- Некои брокери наплаќаат провизија и имаат помал спред; секогаш пресметај го вкупниот трошок.
Лекција 5Левериџ и маржа
Левериџот ти дозволува да контролираш поголема позиција со помал капитал. Маржата е депозитот што брокерот го задржува додека позицијата е отворена. Левериџ 1:100 значи дека со 1,000 USD можеш да контролираш позиција од 100,000 USD.
- Левериџот ги зголемува и добивките и загубите: неговата улога е да ја зголеми позицијата, не да го намали ризикот.
- Margin call се случува кога загубите ја трошат слободната маржа и брокерот затвора позиции.
- Почетниците треба да користат мал ефективен левериџ и да го ограничуваат ризикот по трејд.
Лекција 6Сесии и најдобро време за тргување
Пазарот се движи во бранови според работното време на финансиските центри. Најголема ликвидност и волатилност има кога се преклопуваат сесиите, особено Лондон и Њујорк. Времињата подолу се приближни во Europe/Skopje (CET/CEST) и се менуваат со летното сметање на времето.
- Сиднеј: околу 23:00 до 08:00. Токио: околу 01:00 до 10:00.
- Лондон: околу 09:00 до 18:00. Њујорк: околу 14:00 до 23:00.
- Преклопувањето Лондон и Њујорк (околу 14:00 до 18:00) обично носи најголеми движења.
- Провери го економскиот календар: вести со висок импакт ја менуваат цената за секунди.